Omvangrijke en complexe bemaling in groot wegenisproject

De werkzaamheden omvatten de aanleg van ongeveer 6.000 lm nieuwe rioleringen in een gescheiden stelsel, met bijbehorende kunstwerken op een diepte van 3 tot 6 meter onder het maaiveld. Vooral bij de kruising van de Natiënlaan met de Isabellavaart zijn diepe graafwerken nodig voor de aanleg van een pompstation en verschillende ondergrondse leidingkruisingen met de Natiënlaan.

Gezien de relatief hoge grondwaterstand ter plaatse zijn omvangrijke bemalingswerken noodzakelijk. Willemen Infra heeft voor deze complexe bemalingswerken ons ingeschakeld. In een eerdere fase bij de aanleg van de turborotonde op de Natiënlaan ter hoogte van de Kalvekeetdijk voerde we ook al bemalingswerken uit, tot grote tevredenheid van de hoofdaannemer en opdrachtgevers.

Twee bemalingstechnieken

Tussen Willemen Infra en Smeyers werd snel een akkoord bereikt voor de uitvoering van dit project. De ondergrond bestaat uit goed doorlatend zand, waardoor grote debieten moeten worden opgepompt om de rioleringssleuven en bouwputten droog te zetten. Smeyers werkte een bemalingsvoorstel uit met twee technieken: horizontale drains voor het droogzetten van de rioleringssleuven (tot 4 meter diep) en dieptebronnen voor bouwputten en rioleringssleuven tot 6 meter onder maaiveld.

Ontoereikende vergunning

Al snel bleek dat de vergunde debieten in de bemalingsvergunning, maximaal 2.292 m³ per dag en 324.533 m³ per jaar, niet voldoende waren om de werkzaamheden volgens de planning uit te voeren. Minstens drie keer zoveel water moest worden opgepompt, wat vergunningstechnisch niet toegestaan is.

Om te voorkomen dat zout water zou worden opgepompt, moesten de dieptebronnen beperkt blijven tot 12 meter. Daarnaast mocht het opgepompte water, volgens de vergunning, alleen worden geloosd in de Isabellavaart en mocht dit water geen zout bevatten. Er werd in het bestek voorzien in een mogelijke retourbemaling voor het geval het zoutgehalte van het bemalingswater te hoog zou zijn.

"Gezien onze eerdere ervaring wisten we dat het bemalingswater opgepompt met dieptebronnen snel te zout zou zijn om te lozen op de Isabellavaart," aldus Smeyers. "Tegelijkertijd is het technisch niet mogelijk om grondwater uit 12 meter diepe bronnen op te pompen zonder beluchting, terwijl de bouwput zelf 6 meter diep drooggezet moet worden."

Eigen bemalingsplan

Smeyers werkte daarom een bemalingsplan uit voor de kruising van de Isabellavaart met de Natiënlaan, waarbij diepere dieptebronnen worden gebruikt om grondwater zonder beluchting op te pompen. Dit water kan probleemloos worden teruggevoerd in retourputten. In totaal worden 15 dieptebronnen van 17 meter diepte aangelegd. Per fase wordt maximaal 2500 m³ per dag opgepompt, en al het bemalingswater wordt teruggevoerd in de ondergrond via 34 retourputten.

De retourputten zijn tot 400 meter van de werfzone ingepland, langs beide zijden van de Isabellavaart. Het hele knooppunt van de Natiënlaan met de Isabellavaart wordt bemaald met dieptebronnen, waarbij al het opgepompte water terug in de bodem wordt gevoerd. Er wordt geen water geloosd. Voor deze bemalingswerken is een aparte klasse 3-vergunning aangevraagd.

De retourputten zullen later ook worden gebruikt voor de bemaling van de rioleringssleuven, die deels met horizontale drains en deels met dieptebronnen worden uitgevoerd, om het bemalingsdebiet binnen de vergunningsgrenzen te houden.